Artykuły ekspertów

Od 2 sierpnia 2023 r. obowiązują przepisy ustawy o wsparciu rozwoju kompetencji cyfrowych uczniów i nauczycieli. Przyjęte rozwiązania mają m.in. pomóc nauczycielom efektywniej realizować podstawę programową, która aktualnie kładzie duży nacisk na korzystanie z nowych technologii w procesie nauczania. W jaki sposób nauczyciel może uzyskać bon na laptopa lub laptopa przeglądarkowego (2500,00 zł) i do kiedy może skorzystać z tego uprawnienia?

Organ prowadzący szkołę składa wnioski o bony w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku od dyrektora, za pośrednictwem którego nauczyciel składa wniosek. Dyrektor szkoły powinien złożyć wniosek w terminie 30 dni od dnia wydania rozporządzenia, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o wsparciu rozwoju kompetencji cyfrowych uczniów i nauczycieli (Dz. U. poz. 1369). Rozporządzenie to powinien wydać minister właściwy do spraw informatyzacji, który ma w nim określić grupy nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych szkół uprawnionych do otrzymania bonu na zakup laptopa oraz ich kolejność, mając na uwadze typ szkoły i wykładany przez nauczyciela przedmiot oraz charakter realizowanych zadań przez wychowawców i innych pracowników pedagogicznych, a także sytuację społeczno-gospodarczą i stan finansów publicznych.

Zadaniem organu prowadzącego szkołę będzie dokonanie weryfikacji czy nauczyciel na dzień złożenia wniosku spełnia warunki do otrzymania bonu na laptopa. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy nauczyciel ujęty w grupie nauczycieli uprawnionych do otrzymania wsparcia, w celu otrzymania bonu będzie zobowiązany złożyć, za pośrednictwem dyrektora szkoły, wniosek do organu prowadzącego szkołę, który powinien zawierać: imię (imiona) i nazwisko, numer PESEL, numer telefonu komórkowego oraz adres poczty elektronicznej. Ustalenie prawa do bonu nastąpi na podstawie pozytywnie zweryfikowanego wniosku w systemie teleinformatycznym. Nauczyciel otrzyma kod potwierdzający przyznanie bonu za pośrednictwem systemu teleinformatycznego na wskazany we wniosku adres poczty elektronicznej Nauczyciele po otrzymaniu bonu zakupu laptopa będą musieli dokonać w określonym terminie (do 31.12.2025). Nauczyciel w celu zrealizowania bonu powinien wybrać sklep lub punkt sprzedaży laptopów lub laptopów przeglądarkowych wskazany na liście przedsiębiorców, która zostanie zamieszczona na stronie BIP Ministra Cyfryzacji. Ustawodawca nie wykluczył zakupu w sklepie internetowym.

Rozporządzenie nie zostało jeszcze opublikowane, co oznacza, że nie rozpoczęło się na ten moment przyjmowanie wniosków o przyznanie nauczycielom bonu na zakup laptopa. Wnioski przez organ prowadzący mają być składane w systemie teleinformatycznym. Z informacji udostępnionych na stronie Ministerstwa Cyfryzacji wynika, że to narzędzie nie jest jeszcze dostępne, podobnie jak dedykowana projektowi strona internetowa. 

Źródła: strona internetowa Ministerstwa Cyfryzacji, wskazane w artykule akty prawne.

Zgodnie z podstawą programową np. dla liceum ogólnokształcącego, szkoła „ma stwarzać uczniom warunki do nabywania wiedzy i umiejętności potrzebnych do rozwiązywania problemów z wykorzystaniem metod i technik wywodzących się z informatyki, w tym logicznego i algorytmicznego myślenia, programowania, posługiwania się aplikacjami komputerowymi, wyszukiwania i wykorzystywania informacji z różnych źródeł, posługiwania się komputerem i podstawowymi urządzeniami cyfrowymi oraz stosowania tych umiejętności na zajęciach z różnych przedmiotów, m.in. do pracy nad tekstem, wykonywania obliczeń, przetwarzania informacji i jej prezentacji w różnych postaciach”. W podstawie programowej dla m.in. liceum stwierdzono, że „każda sala lekcyjna powinna mieć dostęp do internetu, uczniowie i nauczyciele powinni mieć zapewniony dostęp do pracowni stacjonarnej lub mobilnej oraz możliwość korzystania z własnego sprzętu. Wszystkie pracownie powinny być wyposażone w monitor interaktywny (z wbudowanym komputerem i oprogramowaniem) lub zestaw: komputer, projektor i tablica interaktywna lub ekran”.

W podstawie programowej dla liceum z informatyki określono następujące warunki i sposób jej realizacji: „podczas zajęć (…) uczeń ma do swojej dyspozycji osobny komputer z dostępem do internetu i aplikacji użytkowych zapewniających realizację zagadnień podstawy programowej. Zaleca się wspomaganie zajęć informatycznych pracą na platformie do e-nauczania, na której nauczyciel może umieszczać swoje materiały elektroniczne do zajęć – uczniowie oraz nauczyciel powinni na tej platformie mieć swoje indywidualne miejsce”. Pracownie komputerowe powinny być wyposażone w sposób zapewniający możliwość realizacji wymagań określonych w podstawie programowej.

Zgodnie z podstawą programową kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, „uczniowie realizują projekty i rozwijają kompetencje zespołowego rozwiązywania problemów pochodzących z różnych dziedzin” – przy użyciu dostępnego oprogramowania. W podstawie programowej z informatyki dla szkoły podstawowej określono, że „podczas zajęć każdy uczeń powinien mieć do swojej dyspozycji osobny komputer z dostępem do internetu i odpowiednim oprogramowaniem. W trakcie prac nad projektami (indywidualnymi lub zespołowymi) uczniowie powinni mieć również możliwość korzystania z komputerów lub innych urządzeń cyfrowych, w zależności od potrzeb wynikających z charakteru zajęć, realizowanych celów i tematów”.

Za wyposażenie szkoły w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczo-profilaktycznych, przeprowadzania egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych odpowiada, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 5 ustawy – z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 900 z późn. zm.), organ prowadzący.

Jeżeli organ prowadzący nie realizuje ww. obowiązku i nie zapewnia sprzętu i pomocy dydaktycznych (w tym np. oprogramowania), które gwarantowałyby realizację podstawy programowej i przyjętego w szkole programu nauczania z informatyki, to, zgodnie z art. art.  84 ust. 1 przywołanej powyżej ustawy, rada rodziców może występować do organu prowadzącego szkołę z wnioskami i opiniami we wszystkich sprawach szkoły.

Źródło: wskazane akty prawne.

Zadania szkoły związane z organizacją kształcenia specjalnego określają przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1309). W kontekście zadanego pytania, które dotyczy szkoły ogólnodostępnej i ucznia z Zespołem Aspergera, należy zauważyć, że na podstawie § 5 ww. rozporządzenia szkoły zapewniają m.in. realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Na podstawie § 7 ust. 2 przywołanego powyżej rozporządzenia, w szkołach ogólnodostępnych, w których kształceniem specjalnym są objęci uczniowie posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na autyzm, w tym zespół Aspergera, lub niepełnosprawności sprzężone, zatrudnia się dodatkowo: nauczycieli posiadających kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej w celu współorganizowania kształcenia uczniów niepełnosprawnych (tzw. „nauczyciele wspomagający”)  lub specjalistów lub pomoc nauczyciela, z uwzględnieniem realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego. Określenie „zatrudnia” oznacza, że jest to obligatoryjne. Nauczyciele ci prowadzą wspólnie z innymi nauczycielami zajęcia edukacyjne oraz wspólnie z innymi nauczycielami, specjalistami i wychowawcami grup wychowawczych realizują zintegrowane działania i zajęcia określone w indywidualnym programie edukacyjno-terapeutycznym (IPET); prowadzą wspólnie z innymi nauczycielami, specjalistami i wychowawcami grup wychowawczych pracę wychowawczą z uczniami niepełnosprawnymi, niedostosowanymi społecznie oraz zagrożonymi niedostosowaniem społecznym; uczestniczą, w miarę potrzeb, w zajęciach edukacyjnych prowadzonych przez innych nauczycieli oraz w zintegrowanych działaniach i zajęciach, określonych w IPET, realizowanych przez nauczycieli, specjalistów i wychowawców grup wychowawczych; udzielają pomocy nauczycielom prowadzącym zajęcia edukacyjne oraz nauczycielom, specjalistom i wychowawcom grup wychowawczych realizującym zintegrowane działania i zajęcia, określone w IPET, w doborze form i metod pracy z uczniami niepełnosprawnymi, niedostosowanymi społecznie oraz zagrożonymi niedostosowaniem społecznym; prowadzą inne zajęcia odpowiednie ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne uczniów, w szczególności zajęcia rewalidacyjne, resocjalizacyjne i socjoterapeutyczne.

Dyrektor szkoły, uwzględniając indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne uczniów niepełnosprawnych, wyznacza zajęcia edukacyjne oraz zintegrowane działania i zajęcia, określone w IPET-ach, realizowane wspólnie z innymi nauczycielami przez tzw. „nauczycieli wspomagających”, lub w których nauczyciele ci uczestniczą. Specjaliści i pomoc nauczyciela realizują zadania wyznaczone przez dyrektora szkoły.

W przepisach prawa nie określono wymiaru godzin realizowanych przez tzw. „nauczycieli wspomagających”, dlatego też decyzja w zakresie liczby zatrudnianych tzw. „nauczycieli wspomagających” oraz wymiarze realizowanych przez nich godzin należy do dyrektora szkoły, który ustala wykonywane przez nich zadania, biorąc pod uwagę indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne uczniów niepełnosprawnych. Jednakże w związku z tym, że szkoła obowiązana jest zapewnić realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, dyrektor szkoły musi zapoznać się z treścią orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego i zatrudnić odpowiednią osobę, w odpowiednim wymiarze godzin i określić jej takie zadania, które zagwarantują realizację wskazań poradni.

Okres zatrudnienia takiej osoby (tzw. „nauczyciela wspomagającego”, specjalisty czy pomocy nauczyciela) powinien być zgodny z okresem nauki ucznia, który posiada orzeczenie poradni psychologiczno-pedagogicznej o potrzebie kształcenia specjalnego. Należy także zauważyć, że przepisy prawa nie przewidują możliwości wyboru tzw. „nauczyciela wspomagającego” przez rodziców, jak również rezygnacji z pracy takiego nauczyciela z dzieckiem. 

Ponieważ organizacja zajęć w ramach kształcenia specjalnego podlega ocenie w ramach nadzoru pedagogicznego to, zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 900 z późn. zm.) w trybie określonym przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1551 z późn. zm.), nadzór ten sprawuje kurator oświaty. Kurator oświaty co prawda nie rozpatruje skarg na dyrektorów szkół (to zadanie rady gminy), jednak w trybie nadzoru pedagogicznego może wydać dyrektorowi odpowiednie zalecenia. 

Źródło: wskazane akty prawne.